ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ, ದೆಹಲಿ ಅಥವಾ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಹಣ್ಣಿನ ಗಾಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಹಾಪೂಸ್ (Hapus), ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ (Alphonso), ಬಾದಾಮಿ (Badami) ಮತ್ತು ಸೇಲಂ ಗುಂಡು (Salem Gundu) ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಮಾವೇ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅಥವಾ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಗ್ರಾಹಕರು ಬೇನಿಶಾನ್ (Benishan) ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ನವದೆಹಲಿಯ ಗ್ರಾಹಕರು ಅದೇ ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ ಮಾವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಫೇದಾ (Safeda) ಎಂದು ಏಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಪಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಭಾಷಿಕ ಒಗಟನ್ನು ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೀರಿ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಜಿಫೆರಾ ಇಂಡಿಕಾ (Mangifera indica) ಪ್ರಭೇದದ 1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಿತ ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ (ಮಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ) ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ 50+ ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು, ಲಿಪಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ನಾಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಮಾವಿನ ತಳಿಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಗುಜರಾತ್ ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು (ಹೆಸರುಗಳನ್ನು) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮಗ್ರ ಭಾಷಿಕ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೈಪಿಡಿಯು 12 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 9 ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ 50+ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಉಪಖಂಡದ ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು 39 ತಳಿಗಳ ಮಾಸ್ಟರ್ ಬಹು-ಲಿಪಿ ನಿಘಂಟು, 12 ಸಚಿತ್ರ "ಬಹು-ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್" ಮಾವಿನ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು, 12 ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಂಡಿ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪದಕೋಶ, 6 "ನಿಜವಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು vs ನೋಡಲು ಒಂದೇ ತರಹದ ಅವಳಿ ತಳಿ" ಹೋಲಿಕೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಮಾವಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾವಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಕೋಡ್‌ಬುಕ್ (Arka, Pusa, Ratna, Sindhu, PKM) ಅನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
1. ಭಾರತೀಯ ಮಾವಿನ ಭಾಷಿಕ ಭೂಗೋಳ: ಒಂದೇ ಹಣ್ಣಿಗೆ 8 ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಏಕೆ?
ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಏಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? ಕಳೆದ ಐದು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಾವಿನ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ಸಗಟು ಮಂಡಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳು: 19 ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕು ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಲಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಗಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಿರುಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟವು. ಕರ್ನೂಲಿನ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಆಜಾದ್‌ಪುರ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಫೇದಾ (Safeda) ("ಬಿಳಿ/ತಿಳಿ ಹಳದಿ ಹಣ್ಣು") ಆಯಿತು; ಕರ್ನಾಟಕದ ತೋತಾಪುರಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಾ (Bangalora) ಎಂದೂ, ಆಂಧ್ರದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (Collector) ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
- ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಕಸಿ ಜಾಲಗಳು: 16ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಮಾವಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಬೀಜದಿಂದ (ದೇಸಿ ಅಥವಾ ತುಖ್ಮಿ) ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ತಜ್ಞರು ಕಸಿ ಕಟ್ಟುವ (ಕಲಂ) ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು; ಇದರಿಂದ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ (ಅಫಾನ್ಸೊ ಡಿ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್), ಮಾನ್ಕುರಾದ್ (ಮಲ್ಕೊರಾಡೊ), ಮತ್ತು ಫರ್ನಾಂಡಿನಾ ದಂತಹ ಹೆಸರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ನವಾಬರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ದರ್ಬಾರಿನ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು—ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇನಿಶಾನ್ ("ಕಲೆಯಿಲ್ಲದ ಹಣ್ಣು"), ಇಮಾಮ್ ಪಸಂದ್ / ಹಿಮಾಯತ್, ಜಹಾಂಗೀರ್, ಮತ್ತು ಸಮರ್ ಬಹಿश्ತ್ ಚೌಸಾ ("ಸ್ವರ್ಗದ ಹಣ್ಣು").
- ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಪದ ಅನುವಾದ: ಗ್ರಾಮೀಣ ರೈತರು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆಸರಿಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಆ ರೂಪಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಂಡವು. ಗಿಳಿಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಹ ತುದಿಯಿರುವ ಮಾವನ್ನು ಹಿಂದಿ/ಮರಾಠಿ/ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲಿ ತೋತಾಪುರಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಕಿಳಿಮೂಕ್ಕು, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗಿಣಿಮೂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ—ಇವೆಲ್ಲದರ ನೇರ ಅರ್ಥ "ಗಿಳಿಯ ಮೂತಿ / ಕೊಕ್ಕು"!
- ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI Tag) ಕಾನೂನು vs ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಡ್ಡಹೆಸರುಗಳು: ಇಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜಿಐ (GI) ನೋಂದಣಿಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ—ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರತ್ನಗಿರಿ/ದೇವಗಡ ಹಾಪೂಸ್ (GI #139), ಗಿರ್ ಕೇಸರ್, ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ, ಮಾಲ್ಡಾ ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ (ಹಿಮಸಾಗರ್), ಮಲಿಹಾಬಾದಿ ದಶೇರಿ, ಭಾಗಲ್ಪುರಿ ಜರ್ದಾಲು, ಗೋವಾ ಮಾನ್ಕುರಾದ್, ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರ್, ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ, ಅಂಕೋಲಾ ಕರಿ ಇಶಾದ್, ಮತ್ತು ರೇವಾ ಸುಂದರ್ಜಾ. ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಬೆಳೆದ ಹೋಲುವ ತಳಿಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
2. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಾವಿನ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಬಹು-ಲಿಪಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ನಿಘಂಟು (39 ತಳಿಗಳು)
ಯಾವುದೇ ಮಾವಿನ ತಳಿಯನ್ನು 9 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾಲಂಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ) ಗುರುತಿಸಲು ಈ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಬಳಸಿ. ಯಾವುದೇ ತಳಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ತೆರೆಯಲು ಮೊದಲ ಕಾಲಂನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ:
| ತಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಲಿಂಕ್ | ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಗೋವಾ | ಗುಜರಾತ್ | ಕರ್ನಾಟಕ | ತಮಿಳುನಾಡು | ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ | ಕೇರಳ | ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ | ಯುಪಿ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಎಂಪಿ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alphonso | हापूस / कागदी हापूस (Hapus) | વલસાડ હાફૂસ (Valsad Hafus) | हापूस / ఆల్ఫాన్సో | சேலம் குண்டு / அல்போன்சா (Salem Gundu) | ఖాదర్ / ఆల్ఫాన్సో (Khader) | അൽഫോൺസ (Alphonso) | আলফানসো | हापूस / अल्फांसो |
| Badami | बदामी (Badami) | બદામી | ಬಾದಾಮಿ (Badami / Karnataka Alphonso) | பாதாமி (Badami) | బాదామి (Badami) | ബദാമി (Badami) | বাদামি | बादाम आम (Badam Aam) |
| Kesar | केशर (Kesar) | ગીર કેસર (Gir Kesar GI) | ಗಿರ್ ಕೇಸರ್ (Gir Kesar) | கேசர் | కేసర్ | കേസർ | কেশর | केसर (Kesar) |
| Banganapalli | सफेदा / बंगनपल्ली | બંગનપલ્લી / સફેદા | ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ (Banganapalli) | பங்கனப்பள்ளி / சப்பட்டை (Chappattai) | బంగినపల్లి / బేనిషాన్ (Benishan GI) | ബംഗനപ്പള്ളി (Banganapalli) | সফেদা / বাঙ্গানাপাল্লি | सफेदा (Safeda) |
| Totapuri | तोतापुरी (Totapuri) | તોતાપુરી (Totapuri) | ಗಿಣಿಮೂತಿ / ಬೆಂಗಳೂರ (Ginimoothi / Bangalora) | கிளிமூக்கு / பெங்களூரா (Kilimooku / Bangalora) | కలెక్టర్ / తోతాపురి (Collector / Totapuri) | കിളിമൂക്ക് (Kilimooku) | তোতাপুরি (Totapuri) | तोतापुरी (Totapuri) |
| Pairi | पायरी (Pairi) | પાયરી (Payri) | ರಸಪುರಿ (Raspuri) | நடுசாலை / பீட்டர் (Nadusalai / Peter) | పీటర్ / పైరీ (Peter Pasand) | പൈരി (Pairi) | পেয়ারী | पायरी |
| Imam Pasand | इमाम पसंद | ઇમામ પસંદ | ಹಿಮಾಯತ್ (Himayat) | இமாம் பசந்த் (Imam Pasand) | హిమాయత్ / ఇమామ్ పసంద్ (Himayat) | ഇമാം പസന്ദ് (Imam Pasand) | ইমাম পছন্দ | हुमायूँ पसंद (Humayun Pasand) |
| Malgova | मालगोवा (Malgova) | માલગોવા | ಮಲಗೋವಾ (Malgova) | சேலம் மல்கோவா (Salem Malgova) | మల్గోవా (Malgova) | മൽഗോവ (Malgova) | মালগোভা | मालगोवा |
| Sindoori | सिंदूरी (Sindoori) | સિંદૂરી (Sindoori) | ಸಿಂಧೂರ / ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್ (Sindhura / Lalbaug) | செந்தூரா / செந்தூரம் (Senthoora) | సిందూర (Sindhura) | സിന്ദൂരം (Sindooram) | সিঁদুরি (Sindoori) | सिंदूरी (Sindoori) |
| Neelum | नीलम (Neelam) | નીલમ (Neelam) | ನೀಲಂ (Neelum) | நீலம் (Neelam) | నీలం (Neelam) | നീലം (Neelam) | নীলম (Neelam) | नीलम (Neelam) |
| Dasheri | दशहरी | દશેરી | ದಶೇರಿ | தசேரி | దશેరీ | ദശേരി | দশেরী (Dasheri) | मलिहाबादी दशहरी (Malihabadi Dasheri GI) |
| Langra | लंगडा (Langda) | લંગડો | ಲಂಗ್ರಾ | லங்ரா | లంగ్రా | ലംഗ്ര | ল্যাংড়া (Langra) | बनारसी लंगड़ा (GI) / दीघा मालदा (Digha Malda) |
| Chausa | चौसा (Chausa) | ચૌસા | ಚೌಸಾ | சௌசா | చౌసా | ചൗസ | চৌসা (Chausa) | चौसा / समर बहिश्त चौसा (Chausa) |
| Himsagar | हिमसागर | હિમસાગર | ಹಿಮಸಾಗರ್ | ஹிம்சாகர் | హిమసాగర్ | ഹിമസാഗർ | হিমসাগর / ক্ষীরসাপাত (Himsagar / Khirsapati GI) | हिमसागर |
| Kishen Bhog | किशनभोग | કિશનભોગ | ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್ | கிஷன்போக் | కిషన్ భోగ్ | കിഷൻ ഭോഗ് | কৃষ্ণভোগ / কিষাণভোগ (Kishen Bhog) | किशनभोग (Krishna Bhog) |
| Fazli | फजली | ફઝલી | ಫಜ್ಲಿ | பஸ்லி | ఫజ్లీ | ഫസ്ലി | মালদা ফজলি (Malda Fazli GI / Fazli Babu) | फ़ज़ली (Fazli) |
| Laxman Bhog | लक्ष्मणभोग | લક્ષ્મણભોગ | ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಭೋಗ್ | லக்ஷ்மன் போக் | లక్ష్మణ్ భోగ్ | ലക്ഷ്മൺ ഭോഗ് | লক্ষ্মণভোগ (Laxman Bhog GI) | लक्ष्मणभोग |
| Gulabkhas | गुलाबखास | ગુલાબખાસ | ಗುಲಾಬ್ ಖಾಸ್ | குலாப்காஸ் | గులాబ్ ఖాస్ | ഗുലാബ് ഖാസ് | গোলাপখাস (Golapkhas) | गुलाबखास (Gulabkhas) |
| Zardalu | जरदालू | જરદાળુ | ಜರ್ದಾಲು | ஜர்தாலு | జర్దాలు | സർദാലു | জারদালু (Zardalu) | भागलपुरी ज़रदालू / मिठुआ (Zardalu GI) |
| Bombay Green | बॉम्बे ग्रीन | બોમ્બે ગ્રીન | ಬಾಂಬೆ ಗ್ರೀನ್ | பாம்பே கிரீன் | బాంబే గ్రీన్ | ബോംബെ ഗ്രീൻ | বোম্বাই (Bombai) | सरौली / बंबई (Sarauli / Bambai) |
| Rataul | रतौल | રતૌલ | ರತೌಲ್ | ரத்தௌல் | రతౌల్ | രതൗൽ | রাতৌল | रतौल / अनवर रतौल (Baghpat Rataul GI) |
| Fajri | फजरी | ફજરી | ಫಜ್ರಿ | பஜ்ரி | ఫజ్రీ | ഫജ്രി | ফজরি | फ़जरी / फजरी कलां (Fajri / Phajri) |
| Rewa Sunderja | सुंदरजा | સુંદરજા | ಸುಂದರ್ಜಾ | சுந்தர்ஜா | సుందర్జా | സുന്ദർജ | সুন্দরজা | रीवा सुंदरजा (Rewa Sunderja GI - MP) |
| Mankurad | मानकुराद / गोवा मानकुर (Mankurad GI) | માનકુરાદ | ಮಾನ್ಕುರಾದ್ | மான்குராத் | మాన్కురాద్ | മാൻകുരാദ് | মানকুরাদ | मानकुराद |
| Fernandina | फर्नांडिना (Goa Fernandina) | ફર્નાન્ડિના | ಫರ್ನಾಂಡಿನಾ | பெர்னாண்டினா | ఫెర్నాండినా | ഫെർണാണ്ടിന | ফার্নান্দিনা | फर्नांडिना |
| Rajapuri | राजापुरी (Rajapuri) | રાજાપુરી (Rajapuri Keri) | ರಾಜ ಮಾವಿನಕಾಯಿ (Raja Mavinakayi) | ராஜபுரி | రాజాపురి | രാജാപുരി | রাজাপুরী | राजापुरी |
| Vanraj | वनराज | વનરાજ / સુનહરી (Vanraj / Sunehri) | ವನরাজ | வன்ராஜ் | వనరాజ్ | വൻരാജ് | বনরাজ | वनराज (Sunehri) |
| Rasalu | रसालू | રસાલુ | ರಸಾಲು | ரசாலு | చెరుకు రసాలు / పెద్ద రసాలు (Cheruku / Pedda / Chinna Rasalu) | രസാലു | রসালু | रसालू (Rasam Aam) |
| Panchadara Kalasa | पंचदारा कलसा | પંચદારા કલસા | ಪಂಚದಾರ ಕಲಸ | பஞ்சதாரா கலசா | పంచదార కలశ (Panchadara Kalasa - "Pot of Sugar") | പഞ്ചദാര കലശ | পঞ্চদারা কলস | पंचदारा कलसा |
| Suvarnarekha | सुवर्णरेखा | સુવર્ણરેખા | ಸುವರ್ಣರೇಖಾ | சுவர்ணரேகா | సువర్ణరేఖ / చిన్న సువర్ణరేఖ (Suvarnarekha) | സുവർണ്ണരേഖ | সুন্দরী / लाल सुंदरी (Sundari - Odisha/WB) | लाल सुंदरी (Lal Sundari) |
| Rumani | रुमानी | રુમાની | రుமாని / ರುಮಾನಿ | ருமானி (Rumani - Apple Shape) | రుమాని (Rumani) | റുമാനി | রুমানি | रुमानी |
| Jahangir | जहांगीर | જહાંગીર | ಜಹಾಂಗೀರ್ | ஜஹாங்கீர் (Jahangir) | జహంగీర్ (Jahangir) | ജഹാംഗീർ | জাহাঙ্গীর | जहाँगीर |
| Priyoor | प्रियूर | પ્રિયૂર | ಪ್ರಿಯೂರ್ | மூவாண்டன் / பிரியூர் | ప్రియూర్ | പ്രിയൂർ (Priyoor) | প্রিয়ুর | प्रियूर |
| Muvandan | मुवांदन | મુવાન્દન | ಮೂವಾಂಡನ್ | மூவாண்டன் (Moovandan) | మూవాండన్ | മൂവാണ്ടൻ (Muvandan / Moovandan) | মুভান্দান | मुवांदन |
| Kuttiattoor | कुट्टीट्टूर | કુટ્ટીટ્ટૂર | ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರ್ | குட்டியூர் | కుట్టియాటూర్ | കുറ്റ്യാട്ടൂർ / നമ്പ്യാർ മാങ്ങ (Kuttiattoor GI / Nambiar) | কুট্টিয়াত্তুর | कुट्टीट्टूर |
| Chandrakaran | चंद्रकरण | ચંદ્રકરણ | ಚಂದ್ರಕರನ್ | கற்பூரம் மாங்கா (Karpooram Maanga) | చంద్రకరణ్ | ചന്ദ്രക്കാരൻ (Chandrakaran - Moon Mango) | চন্দ্রকরণ | चंद्रकरण |
| Appemidi | आपेमिडी | આપેમિડી | ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ / ಹಲಸಿನಮಿಡಿ (Appemidi GI / Halasinamidi) | அப்பேமிடி | అప్పెమిడి | അപ്പെമിടി | আপেমিডি | आपेमिडी |
| Kari Ishad | कारी इशाद | કારી ઇશાદ | ಕರಿ ಇಶಾದ್ (Ankola Kari Ishad GI) | கரி இஷாத் | కరి ఇషాద్ | കരി ഇഷാദ് | কারি ইশাদ | कारी इशाद |
| Nekkare | कात आंबो (Kaat Ambo) | નેક્કારે | ನೆಕ್ಕರೆ / ಕಾട്ടു ಮಾವು (Nekkare / Kaat Ambo / Gontu Ambo) | நெக்கரே | నెక్కరే | നെക്കരെ | নেক্কারে | नेक्कारे |
3. ಸಚಿತ್ರ ಆಳವಾದ ನೋಟ: ಭಾರತದ 12 "ಬಹು-ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್" ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳು
ಕೆಲವು ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳು ಒಂದೇ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ 12 ಪ್ರಖ್ಯಾತ ತಳಿಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಮಾವಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರು, ಲಿಪಿ, ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ಸಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
ವಿಭಾಗ A: ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಹುನಾಮ ತಳಿಗಳು (ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವು)
ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ (ಕೊಂಕಣ ಹಾಪೂಸ್)
🏷️ GI ಟ್ಯಾಗ್ #139 • 7 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು
ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ (ಬೇನಿಶಾನ್ / ಸಫೇದಾ)
🏷️ ಆಂಧ್ರ GI ಟ್ಯಾಗ್ • 8 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು
ಪೈರಿ (ರಸಪುರಿ / ನಡುಸಾಲೈ / ಪೀಟರ್)
👑 ರಸಭರಿತ ಮಾವುಗಳ ರಾಣಿ • 7 ಹೆಸರುಗಳು
ತೋತಾಪುರಿ (ಗಿಣಿಮೂತಿ / ಕಿಳಿಮೂಕ್ಕು)
🦜 ಗಿಣಿಮೂತಿ ಮಾವು • 6 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳುವಿಭಾಗ B: ರಾಯಲ್ ಡೆಕ್ಕನ್, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಗೋವಾದ ಬಹುನಾಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಳಿಗಳು
ಇಮಾಮ್ ಪಸಂದ್ (ಹಿಮಾಯತ್)
👑 ರಸಿಕರ ರಾಜಮಾವು • 5 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು
ಹಿಮಸಾಗರ್ (ಮಾಲ್ಡಾ ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ)
🏷️ ಬಂಗಾಳ GI ಟ್ಯಾಗ್ #112 • 4 ಹೆಸರುಗಳು
ಮಾನ್ಕುರಾದ್ (ಗೋವಾ ಮಲ್ಕೊರಾಡೊ)
🏷️ ಗೋವಾ GI ಪರಂಪರೆ • 5 ಹೆಸರುಗಳು
ಸಿಂಧೂರಿ (ಸಿಂಧೂರ / ಸೆಂದೂರಂ)
🌺 ಆರಂಭಿಕ ಸೀಸನ್‌ನ ಕುಂಕುಮ ತಾರೆ • 6 ಹೆಸರುಗಳುವಿಭಾಗ C: ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಬಹುನಾಮ ತಳಿಗಳು
ಲಂಗ್ರಾ (ಬನಾರಸಿ / ದೀಘಾ ಮಾಲ್ಡಾ)
🏷️ ವಾರಣಾಸಿ GI ಟ್ಯಾಗ್ • 5 ಹೆಸರುಗಳು
ಬಾಂಬೆ ಗ್ರೀನ್ (ಸರೌಲಿ / ಬಂಬೈ)
🌿 ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸೀಸನ್ ಆರಂಭಿಕ ಮಾವು • 4 ಹೆಸರುಗಳು
ರಸಾಲು (ಚೆರುಕು / ಪೆದ್ದ / ಚಿನ್ನ)
🥤 ಆಂಧ್ರದ ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲಿನಂತಹ ರಸಮಾವು • 6 ಹೆಸರುಗಳು
ಸುವರ್ಣರೇಖಾ (ಸುಂದರಿ / ಲಾಲ್ ಸುಂದರಿ)
✨ ಕರಾವಳಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗೆರೆಯ ಮಾವು • 6 ಹೆಸರುಗಳು👑 ವಿಶೇಷ ಆಳವಾದ ಕೈಪಿಡಿ: ದೇವಗಡ ಹಾಪೂಸ್ vs ರತ್ನಗಿರಿ ಹಾಪೂಸ್ vs ಕರ್ನಾಟಕ ಬಾದಾಮಿ
ಅಸಲಿ ಜಿಐ-ಟ್ಯಾಗ್ (GI-tagged) ಕೊಂಕಣ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ಮಾವಿನ ನಡುವಿನ 5 ಭೌತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಹಣ್ಣು ಕೊಯ್ಯಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ 4-ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬಯಸುವಿರಾ? ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಓದಿ: ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ ಮಾವು (ಹಾಪೂಸ್): ಪ್ರದೇಶ, ಹಣ್ಣಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಲಿಯತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೈಪಿಡಿ.
4. ರಾಜ್ಯವಾರು ಮಂಡಿ ಖರೀದಿ ಕೈಪಿಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಾವುಗಳು (12 ಪ್ರದೇಶಗಳು)
ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ—ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯ ಎಳೆಯ ಮಾವಿನಮಿಡಿ, ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಮಾವಿನಹಣ್ಣು ಎಂಬ ದೈನಂದಿನ ಪದಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ! ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಹಣ್ಣಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಂತೆಯೇ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಐ-ಟ್ಯಾಗ್ (GI-tagged) ಹಾಗೂ ಪಾರಂಪರಿಕ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಈ 12-ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೆಂಟೊ ಗ್ರಿಡ್ ಬಳಸಿ:
1. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (मराठी)
🗣️ ಕಾಯಿ: कैरी (Kairi) • ಹಣ್ಣು: आंबा (Amba)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಮುಂಬೈ, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ (ಪೇಟಿ) ಬರುವ ದೇವಗಡ ಅಥವಾ ರತ್ನಗಿರಿ ಹಾಪೂಸ್ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ; ಜೊತೆಗೆ ಆಮ್ರಸ್ ಮಾಡಲು ರಸಭರಿತ ಪೈರಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗೆ (ಲೋಂಚೆ) ದೊಡ್ಡ ರಾಜಾಪುರಿ ಜನಪ್ರಿಯ.
2. ಗುಜರಾತ್ (ગુજરાતી)
🗣️ ಕಾಯಿ: કાચી કેરી (Kachi Keri) • ಹಣ್ಣು: પાકી કેરી (Keri)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಸೂರತ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇರಿ (Keri) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾಲಾ ಗಿರ್ ಕೇಸರ್ ಮನೆಮಾತಾದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತ್ ತೋಟಗಳು ವಲ್ಸಾದ್ ಹಾಪೂಸ್, ವನರಾಜ್ ಮತ್ತು ಜಮಾದಾರ್ ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.
3. ಗೋವಾ (कोंकणी / Konkani)
🗣️ ಕಾಯಿ: तोर (Tor) • ಹಣ್ಣು: आंबो (Ambo)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಗೋವಾ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಕಸಿ ತೋಟಗಳ 500 ವರ್ಷಗಳ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್-ಕೊಂಕಣಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್–ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಮಾನ್ಕುರಾದ್ (GI) ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ನೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಮಾವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಫರ್ನಾಂಡಿನಾ ಬರುತ್ತದೆ.
4. ಕರ್ನಾಟಕ (ಕನ್ನಡ / ತುಳು)
🗣️ ಕಾಯಿ: ಮಾವಿನಕಾಯಿ (Mavinakayi) • ಹಣ್ಣು: ಮಾವಿನಹಣ್ಣು (Hannu)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ರಸಪುರಿ (ಪೈರಿ) ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ("ಕರ್ನಾಟಕ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ") ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜಿಐ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಕರಿ ಇಶಾದ್, ಕಾಡಿನ ನೆಕ್ಕರೆ (ಕಾಟ್ಟು ಮಾವು) ಮತ್ತು ಘಮಘಮಿಸುವ ಅಪ್ಪೆಮಿಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
5. ಕೇರಳ (മലയാളം)
🗣️ ಮಿಡಿ: കണ്ണിമാങ്ങ • ಕಾಯಿ: മാങ്ങ • ಹಣ್ಣು: മാമ്പഴം (Mampazham)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲೇ ಮಾವಿನ ಸೀಸನ್ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ! ಇಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮಿಡಿ (ಕಣ್ಣಿಮಾಂಗ), ಅಡುಗೆ ಮಾವು (ಮೂವಾಂಡನ್), ಮಾಂಬಳ ಪುಳಿശ്ശേരി ಮಾಡಲು ಕರ್ಪೂರದ ಸುವಾಸನೆಯ ಚಂದ್ರಕ್ಕಾರನ್, ಮತ್ತು ಜಿಐ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರ್ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ.
6. ತಮಿಳುನಾಡು (தமிழ்)
🗣️ ಮಿಡಿ: மாவடு (Maavadu) • ಕಾಯಿ: மாங்காய் • ಹಣ್ಣು: மாம்பழம்ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾವನ್ನು ಆಕಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು (ದುಂಡನೆಯ), ಚಪ್ಪಟ್ಟೈ (ಚಪ್ಪಟೆ) ಮತ್ತು ಕಿಳಿಮೂಕ್ಕು (ಗಿಣಿಮೂತಿ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೇಲಂ, ಧರ್ಮಪುರಿ ಮತ್ತು ತಿರುಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೇಲಂ ಮಲಗೋವಾ, ಬೃಹತ್ ಇಮಾಮ್ ಪಸಂದ್, ನಡುಸಾಲೈ ಮತ್ತು ಸೇಬಿನಾಕಾರದ ರುಮಾನಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
7. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ (తెలుగు)
🗣️ ಕಾಯಿ: మామిడి కాయ (Mamidi Kaya) • ಹಣ್ಣು: మామిడి పండు (Pandu)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ತೆಲುಗು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವನ್ನು ಕೋತ ಮಾವು (ಹೆಚ್ಚಿ ತಿನ್ನುವ ಹಣ್ಣು)—ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇನಿಶಾನ್ (ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಹಿಮಾಯತ್—ಹಾಗೂ ರಸಾಲು (ಹೀರಿ ಕುಡಿಯುವ ರಸಮಾವು)—ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೆರುಕು ರಸಾಲು ಮತ್ತು ಪಂಚದಾರ ಕಲಸ ("ಸಕ್ಕರೆಯ ಕಲಶ") ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
8. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ (বাংলা / ଓଡ଼ିଆ)
🗣️ ಕಾಯಿ: কাঁচা আম (Kancha Aam) • ಹಣ್ಣು: পাকা আম (Paka Aam)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಮುರ್ಶಿದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಡಾ ತೋಟಗಳು 3 ಜಿಐ (GI) ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಹಿಮಸಾಗರ್ (ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ), ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಭೋಗ್, ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಫಜ್ಲಿ; ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಸುಂದರಿ (ಸುವರ್ಣರೇಖಾ) ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
9. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ (हिन्दी / मैथिली / मगही)
🗣️ ಕಾಯಿ: टिकोरा (Tikora / Ambi) • ಹಣ್ಣು: आम (Aam)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಬಿಹಾರದ ಹೆಸರಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಗಮನಿಸಿ: ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿ "ದುಧಿಯಾ ಮಾಲ್ಡಾ" ಅಥವಾ "ದೀಘಾ ಮಾಲ್ಡಾ" ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಲಂಗ್ರಾ ಮಾವು! ಜೊತೆಗೆ ಜಿಐ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಭಾಗಲ್ಪುರಿ ಜರ್ದಾಲು, ಗುಲಾಬಿ ಸುವಾಸನೆಯ ಗುಲಾಬ್ ಖಾಸ್ ಮತ್ತು ಫಜ್ರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
10. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ NCR (हिन्दी / उर्दू)
🗣️ ಕಾಯಿ: अमिया / अम्बी (Amiya / Ambi) • ಹಣ್ಣು: आम (Aam)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲಂ (ಹೆಚ್ಚಿ ತಿನ್ನುವ ಮಾವು) ಮತ್ತು ಚೂಸ್ನೆ ವಾಲಾ ಆಮ್ (ಹೀರಿ ತಿನ್ನುವ ಮಾವುಗಳಾದ ರತೌಲ್ ಮತ್ತು ಚೌಸಾ) ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಜೂನ್–ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋದ ಮಲಿಹಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶದ ದಶೇರಿ, ಲಂಗ್ರಾ, ರತೌಲ್ ಮತ್ತು ಚೌಸಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನಾಳುತ್ತವೆ.
11. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (हिन्दी / बघेली)
🗣️ ಕಾಯಿ: कैरी / अमिया (Kairi / Amiya) • ಹಣ್ಣು: आम (Aam)ಸ್ಥಳೀಯರ ಖರೀದಿ ಶೈಲಿ: ರೇವಾ ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದಗಢ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಂಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಜಿಐ-ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆದ ರೇವಾ ಸುಂದರ್ಜಾ ಮಾವಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ—ಇದು ಕೆನೆ-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ, ನಾರಿಲ್ಲದ ರಾಜಮಾವಾಗಿದ್ದು, ಸಮತೋಲಿತ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
12. ಉಪಖಂಡದ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಹೋದರ ತಳಿಗಳು (सिंध / पंजाब)
🗣️ ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ಜಂಟಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಹೆಸರುಗಳುಹೆಸರುಗಳು ಗಡಿ ದಾಟಿದ ಕಥೆ: ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಲವು ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳು ಸಿಂಧೂ-ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ: ಯುಪಿಯ ರತೌಲ್ ಮುಲ್ತಾನ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ಅನ್ವರ್ ರತೋಲ್ ಆಯಿತು; ಬಿಹಾರದ ಚೌಸಾ ವೈಟ್ ಚೌನ್ಸಾ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಚೌನ್ಸಾ ಆಗಿ ಕವಲೊಡೆಯಿತು; ಹಾಗೂ ಸರೌಲಿಯು ಸರೋಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
(ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ತಿಂಗಳುವಾರು ಮಾವಿನ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳ ಕೈಪಿಡಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸಚಿತ್ರ 2027 ಮಾವಿನ ಸೀಸನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ!)
5. ನಿಜವಾದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು vs ನೋಡಲು ಒಂದೇ ತರಹದ ಅವಳಿ ತಳಿ: 6 ದುಬಾರಿ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ
ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು ಖರೀದಿಸುವವರು ಎದುರಿಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ: "ಈ ಎರಡು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಮಾವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗದ ಹೋಲುವ ತಳಿಯನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ?"
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿಸುವ 6 ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರಿನ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವಳಿ ತಳಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ:
ಕೊಂಕಣ GI ಹಾಪೂಸ್ಚಪ್ಪಟೆ ತಳ • ಕೇಸರಿ ತಿರುಳುಕರ್ನಾಟಕ ಬಾದಾಮಿಸಣ್ಣ ಕೊಕ್ಕು • ಹಳದಿ ತಿರುಳು1. ಕೊಂಕಣ ಹಾಪೂಸ್ vs ಬಾದಾಮಿ ("ಕರ್ನಾಟಕ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ")
ತೀರ್ಪು: ಸಹೋದರ ಇಕೋಟೈಪ್ ತಳಿಗಳು (ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ!). ಬೆಂಗಳೂರಿನಾದ್ಯಂತ ಬಾದಾಮಿಯನ್ನು "ಕರ್ನಾಟಕ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ" ಎಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಒಳನಾಡಿನ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ದಪ್ಪ ಸಿಪ್ಪೆ, ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಹಳದಿ ತಿರುಳು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕರಾವಳಿಯ ಜಿಐ ರತ್ನಗಿರಿ/ದೇವಗಡ ಹಾಪೂಸ್ ಕಾಗದದಷ್ಟು ತೆಳುವಾದ ಕಾಗ್ದಿ ಸಿಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಚಪ್ಪಟೆ ತಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಹಿಮಸಾಗರ್ (ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ)21° Brix • ಕೆನೆಯಂತಹ ತಿರುಳು
ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್ದುಂಡನೆಯ ಆಕಾರ • ಜೂನ್ ಮಧ್ಯ2. ಹಿಮಸಾಗರ್ (ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ) vs ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್
ತೀರ್ಪು: ನಿಜವಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು + ಹೋಲುವ ತಳಿಯ ಮೋಸ! ಹಿಮಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಒಂದೇ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್ ಅನ್ನು ಹಿಮಸಾಗರ್ ಎಂದು ಮಾರುತ್ತಾರೆ! ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ದುಂಡಗಿದ್ದು, 10 ದಿನ ತಡವಾಗಿ ಹಣ್ಣಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಪ್ಪ ಸಿಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ವಾಟೆಯ ಬಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಾರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
"ಬಿಹಾರ ಮಾಲ್ಡಾ" (ಲಂಗ್ರಾ)ಪಾಟ್ನಾ / ವಾರಣಾಸಿ
"ಬಂಗಾಳ ಮಾಲ್ಡಾ" (ಫಜ್ಲಿ)ಮಾಲ್ಡಾ ಜಿಲ್ಲೆ (WB)3. "ಮಾಲ್ಡಾ" ಹೆಸರಿನ ಒಗಟು: ಬಿಹಾರ vs ಬಂಗಾಳ
ತೀರ್ಪು: ಒಂದೇ ಪದ, ವಿಭಿನ್ನ ಮಾವುಗಳು! ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ (ಪಾಟ್ನಾ/ಮುಜಫರ್‌ಪುರ) ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬಳಿ "ಮಾಲ್ಡಾ" ಅಥವಾ "ದುಧಿಯಾ ಮಾಲ್ಡಾ" ಕೇಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ಲಂಗ್ರಾ (300g, ನಿಂಬೆ-ಹಸಿರು ಸಿಪ್ಪೆ, ಕರ್ಪೂರದ ಸಿಹಿ) ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ "ಮಾಲ್ಡಾ ಆಮ್" ಎಂದರೆ ಮಾಲ್ಡಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾವುಗಳು—ಅಂದರೆ 1 ಕೆಜಿಯ ಫಜ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಭೋಗ್!
ಪೈರಿ / ರಸಪುರಿ / ಪೀಟರ್1 ಮಾವು = 4 ಹೆಸರುಗಳುಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ (ಹಾಪೂಸ್)ಹೆಚ್ಚಿ ತಿನ್ನುವ ರಾಜಮಾವು4. ಪೈರಿ = ರಸಪುರಿ = ನಡುಸಾಲೈ = ಪೀಟರ್
ತೀರ್ಪು: ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ನಿಜವಾದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು! ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೈರಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಸಪುರಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಡುಸಾಲೈ, ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರದ ಪೀಟರ್ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ತಳಿಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಕೊಂಕಣ ಹಾಪೂಸ್ ತೋಟಗಳಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಇದರ ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಹುಳಿ-ಸಿಹಿ ರಸದಿಂದ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ.
ರುಮಾನಿ ("ಆಪಲ್ ಮಾವು")ದುಂಡನೆಯ ಸೇಬಿನ ಆಕಾರಬಂಗನಪಲ್ಲಿ (ಸಫೇದಾ)ಬೇನಿಶಾನ್ • ಓರೆಯಾದ ಆಕಾರ5. ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ = ಬೇನಿಶಾನ್ = ಸಫೇದಾ (vs ರುಮಾನಿ)
ತೀರ್ಪು: 3 ಒಂದೇ ತಳಿಯ ಹೆಸರುಗಳು vs ಸೇಬಿನಾಕಾರದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ! ಆಂಧ್ರದ ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಬೇನಿಶಾನ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಸಫೇದಾ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಒಂದೇ ಹಣ್ಣು. ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಇದನ್ನು ಸೇಬಿನಂತೆ ದುಂಡನೆಯ ತಳ ಹೊಂದಿರುವ ರುಮಾನಿ ಮತ್ತು ಜಹಾಂಗೀರ್ ಮಾವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗುಲಾಬ್ ಖಾಸ್ಗುಲಾಬಿ ರಂಗು • ಮೇ–ಜೂನ್
ಚೌಸಾ (ಸಮರ್ ಬಹಿश्ತ್)ತಿಳಿ ಹೊಂಬಣ್ಣ • ಜುಲೈ–ಆಗಸ್ಟ್6. ಗುಲಾಬ್ ಖಾಸ್ vs ಚೌಸಾ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಳಿಗಳು)
ತೀರ್ಪು: ವಿಭಿನ್ನ ಸೀಸನ್‌ಗಳ ವಿಶೇಷ ತಳಿಗಳು! ಗುಲಾಬ್ ಖಾಸ್ ("ವಿಶೇಷ ಗುಲಾಬಿ") ಕೆಂಪು-ಗುಲಾಬಿ ಭುಜ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಸುವಾಸನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಹಾರ/ಬಂಗಾಳದ ಆರಂಭಿಕ ಸೀಸನ್ ಮಾವಾದರೆ, ಚೌಸಾ ಜುಲೈ–ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ತಿಳಿ-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಅತಿ ಸಿಹಿಯಾದ ಹೀರುವ ಮಾವಾಗಿದ್ದು, ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು.
6. ಹೆಸರುಗಳ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಭಾರತೀಯ ಮಾವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾವಿನ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವಿಜಯ, ದೇವಾಲಯದ ಭಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯ ಕಾವ್ಯದ ಕಥೆಯಿದೆ. ಭಾರತದ 1,500 ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾವಿನ ಹೆಸರುಗಳು ಆರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ:
ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಆಕಾರಗಳು
• ತೋತಾಪುರಿ / ಕಿಳಿಮೂಕ್ಕು / ಗಿಣಿಮೂತಿ: ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು/ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಗಿಳಿಯ ಕೊಕ್ಕು".
• ಮೂವಾಂಡನ್ (Moovandan): ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ "ಮೂರರ ಗೊಂಚಲು" (ಮೂರು ಹಣ್ಣುಗಳ ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಬಿಡುವ ಮಾವು).
• ಚಪ್ಪಟ್ಟೈ (ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ): ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "ಚಪ್ಪಟೆ ಕೆನ್ನೆಯ ಹಣ್ಣು".
• ಗುಂಡು (ಸೇಲಂ ಗುಂಡು): ತಮಿಳು/ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ದುಂಡನೆಯ ಗುಂಡು".
ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ನವಾಬರು ಮತ್ತು ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು
• ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ (ಹಾಪೂಸ್): ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಜನರಲ್ ಅಫಾನ್ಸೊ ಡಿ ಆಲ್ಬುಕರ್ಕ್.
• ಚೌಸಾ: 1539ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದ ಚೌಸಾದಲ್ಲಿ ಹುಮಾಯೂನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು!
• ಇಮಾಮ್ ಪಸಂದ್ (ಹಿಮಾಯತ್) & ಜಹಾಂಗೀರ್: ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ದರ್ಬಾರಿನ ನೆಚ್ಚಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು.
• ಫರ್ನಾಂಡಿನಾ: ಗೋವಾದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮನೆತನದ ಹೆಸರು.
ಕೇಸರಿ, ಗುಲಾಬಿ, ಸಿಂಧೂರ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ
• ಗಿರ್ ಕೇಸರ್: 1931ರಲ್ಲಿ ಜುನಾಗಢದ ನವಾಬರಿಂದ ("ನೋಡಿ, ಇದು ಕೇಸರ್—ಕೇಸರಿ!") ಎಂದು ನಾಮಕರಣ.
• ಗುಲಾಬ್ ಖಾಸ್: ಗುಲಾಬಿ ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ರಂಗು.
• ಸುವರ್ಣರೇಖಾ: "ಚಿನ್ನದ ಗೆರೆ".
• ಸಿಂಧೂರಿ: ಪವಿತ್ರ ಕುಂಕುಮ-ಸಿಂಧೂರ ಬಣ್ಣ.
• ಚಂದ್ರಕ್ಕಾರನ್: ಚಂದ್ರನಾಕಾರದ ಹಣ್ಣು (ಕರ್ಪೂರದ ಪರಿಮಳಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಪೂರಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ).
ಪಾಯಸದ ಹಾಲು, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಕಲಶ
• ಖೀರ್ಸಾಪಾತಿ (ಹಿಮಸಾಗರ್): ಖೀರ್ (ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕೆನೆ ಹಾಲು) + ಪಾತಿ ಯಿಂದ ಬಂದ ಹೆಸರು.
• ಪಂಚದಾರ ಕಲಸ: ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ "ಸಕ್ಕರೆಯ ಪವಿತ್ರ ಕಲಶ".
• ಚೆರುಕು ರಸಾಲು: "ಕಬ್ಬಿನ ರಸಾಮೃತ".
• ಜರ್ದಾಲು (ಮಿಠುವಾ): ಪರ್ಷಿಯನ್ ಜರ್ದ್-ಆಲು ("ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಏಪ್ರಿಕಾಟ್") / ಬಿಹಾರಿ ಮಿಠುವಾ ("ಸಿಹಿಯಾದ ಹಣ್ಣು").
ದೈವಿಕ ಭೋಗ್ ಮತ್ತು ರಾಜದೇವತೆಗಳು
• ಕಿಶನ್ ಭೋಗ್ (ಕೃಷ್ಣ ಭೋಗ್): ಮುರ್ಶಿದಾಬಾದ್ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮೊದಲು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಣ್ಣು.
• ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಭೋಗ್: ಮಾಲ್ಡಾದ ಜಿಐ-ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆದ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ರಫ್ತು ತಳಿ.
• ವನರಾಜ್ (ಸುನೇರಿ): ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲಿ "ಕಾಡಿನ ರಾಜ".
• ರೇವಾ ಸುಂದರ್ಜಾ: ರೇವಾ ಮಹಾರಾಜರ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ "ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಹಣ್ಣು".
ಪಟ್ಟಣಗಳು, ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳು
• ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ: ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ).
• ರತೌಲ್: ರತೌಲ್ ಗ್ರಾಮ (ಬಾಗ್‌ಪತ್, ಯುಪಿ).
• ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರ್: ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರ್ ಪಂಚಾಯತ್ (ಕಣ್ಣೂರು, ಕೇರಳ).
• ಕರಿ ಇಶಾದ್: ಅಂಕೋಲಾದ ಕಡುಸಿಪ್ಪೆಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಾವು.
• ನೆಕ್ಕರೆ (ಕಾಟ್ ಅಂಬೊ): ತುಳು/ಕೊಂಕಣಿಯಲ್ಲಿ "ಕಾಡಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾವು".
7. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾವಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಡಿಕೋಡರ್: Arka, Pusa, Ratna, Sindhu ಮತ್ತು PKM ಎಂದರೆ ಏನು?
ನೀವು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೇಳಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ Arka Puneet, Pusa Arunima, Ratna, Sindhu, Amrapali ಅಥವಾ PKM-1 ನಂತಹ ಮಾವಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೀರಿ. ಪ್ರಾಚೀನ ತೋಟದ ಹೆಸರುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಭಾರತದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾವುಗಳು ರೋಚಕವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅಕ್ಷರಗಳ ಕೋಡ್ (Acronym Code) ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ:
ಆಮ್ರಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾ (ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ತಳಿಗಳು)
🏛️ IARI ಪೂಸಾ (ನವದೆಹಲಿ) • ದಶೇರಿ × ನೀಲಂ
ರತ್ನಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಧು (ಕೊಂಕಣ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವಂಶ)
🏛️ DBSKKV ದಾಪೋಲಿ / ವೆಂಗುರ್ಲಾ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ)
"ಅರ್ಕಾ" ಚತುಷ್ಟಯ (IIHR ಬೆಂಗಳೂರು)
🏛️ IIHR ಹೆಸರಘಟ್ಟ • ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ
ಪೂಸಾ ಅರುಣಿಮಾ, ಅಂಬಿಕಾ, AU ರುಮಾನಿ & PKM-1
🏛️ IARI, CISH, ANGRAU ಮತ್ತು TNAU ಕೋಡ್‌ಗಳು• AU: ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ / ಕೋಡೂರು.
• Manjeera: ಮಂಜೀರಾ ನದಿಯ (ಗೋದಾವರಿ ಉಪನದಿ) ಹೆಸರು.
• PKM-1: TNAU Periyakulam (ಪೆರಿಯಕುಳಂ) ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ!
ಕಿರು ಪರಾಮರ್ಶೆ: ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ 13 ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳ ಪೋಷಕ ಸಂಕರ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ
| ಹೈಬ್ರಿಡ್ ತಳಿ | ಪೋಷಕ ಸಂಕರ (ಹೆಣ್ಣು × ಗಂಡು) | ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಗರ | ಹೆಸರು / ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದ ಅರ್ಥ |
|---|---|---|---|
| Amrapali | Dasheri × Neelum | IARI (ಪೂಸಾ), ನವದೆಹಲಿ (1971) | ಪ್ರಾಚೀನ ವೈಶಾಲಿಯ ಆಮ್ರಪಾಲಿಯ ಹೆಸರು ("ಎಳೆಯ ಮಾವಿನ ತೋಪು"); ಕುಬ್ಜ ಮರ, ಅಧಿಕ ಬೀಟಾ-ಕ್ಯಾರೋಟಿನ್ |
| Mallika | Neelum × Dasheri | IARI (ಪೂಸಾ), ನವದೆಹಲಿ (1971) | ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ರಾಜ ಮಲ್ಲಿಗೆ"; ಆಮ್ರಪಾಲಿಯ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ತಳಿ (ಆಮ್ರಪಾಲಿ vs ಮಲ್ಲಿಕಾ ಹೋಲಿಸಿ) |
| Ratna | Neelum × Alphonso | DBSKKV, ದಾಪೋಲಿ/ವೆಂಗುರ್ಲಾ (1981) | Ratnagiri + Alphonso + Neelum ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ ("ರತ್ನ"); ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಸ್ಪಾಂಜಿ-ಟಿಶ್ಯೂ ಮುಕ್ತ |
| Sindhu | Ratna × Alphonso | RFRS ವೆಂಗುರ್ಲಾ, ಸಿಂಧುದುರ್ಗ (1992) | ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರು; ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸ್ಟೆನೋಸ್ಪರ್ಮೋಕಾರ್ಪಿಕ್ (ಬೀಜರಹಿತ) ಮಾವು |
| Arka Aruna | Banganapalli × Alphonso | ICAR-IIHR, ಬೆಂಗಳೂರು | Arka = ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ; Aruna = ಉದಯರಾಗ/ಕೆಂಪು ಕಾಂತಿ; ಮನೆಯ ಕೈತೋಟಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಕುಬ್ಜ ಹೈಬ್ರಿಡ್ |
| Arka Puneet | Alphonso × Banganapalli | ICAR-IIHR, ಬೆಂಗಳೂರು | Arka = ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ; Puneet = ಶುದ್ಧ/ಪವಿತ್ರ (0% ಸ್ಪಾಂಜಿ ಟಿಶ್ಯೂ, ಹಾಪೂಸ್ ಮಾದರಿಯ ಸುವಾಸನೆ) |
| Arka Anmol | Alphonso × Janardhan Pasand | ICAR-IIHR, ಬೆಂಗಳೂರು | Arka = ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ; Anmol = ಅಮೂಲ್ಯ; ರಫ್ತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಏಕರೂಪದ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಸಿಪ್ಪೆ |
| Arka Neelkiran | Alphonso × Neelum | ICAR-IIHR, ಬೆಂಗಳೂರು | Arka = ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ; Neel (ನೀಲಂ) + Kiran (ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ / ಕೆಂಪು ರಂಗು) |
| Pusa Arunima | Amrapali × Sensation (Florida) | IARI (ಪೂಸಾ), ನವದೆಹಲಿ (2002) | Pusa = IARI ಕ್ಯಾಂಪಸ್; Arunima = ಸಿಪ್ಪೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಮುಂಜಾನೆಯ ಕಾಂತಿ |
| Ambika | Amrapali × Janardhan Pasand | ICAR-CISH, ಲಕ್ನೋ | ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ಹೆಸರು (ಅಂಬಾ = ಮಾವು/ತಾಯಿ); ತಡವಾದ ಸೀಸನ್‌ನ ನೇರಳೆ-ಕೆಂಪು ರಂಗಿನ ಮಾವು |
| Au Rumani | Rumani × Malgova | FRS ಅನಂತರಾಜುಪೇಟೆ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) | AU = ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪರಂಪರೆ; ರುಮಾನಿಯ ದುಂಡನೆಯ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಮಲಗೋವಾದ ಗಾತ್ರದ ಸಂಗಮ |
| Manjeera | Rumani × Neelum | ಸಂಗಾರೆಡ್ಡಿ FRS (ತೆಲಂಗಾಣ/ಆಂಧ್ರ) | ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಮಂಜೀರಾ ನದಿಯ ಹೆಸರು |
| PKM 1 | Suvarnarekha × Neelum | TNAU ಪೆರಿಯಕುಳಂ (ತಮಿಳುನಾಡು) | Periyakulam ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನಾಮ |
BioLens AI ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಮಾವಿನ ತಳಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರು ತಿಳಿಯದ ಮಾವಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಅಥವಾ ಸೀಸನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹಳದಿ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ (Calcium Carbide) ಬಳಸಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅನುಮಾನವಿದೆಯೇ?
- ತಕ್ಷಣದ ತಳಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಮಾವಿನ ಭುಜ, ತಳಭಾಗ ಮತ್ತು ತುದಿಯ (ಕೊಕ್ಕಿನ) ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು ನಮ್ಮ AI ಮಾವಿನ ತಳಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಧನ (AI Mango Identifier) ಮೂಲಕ 73 ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ.
- ಅಡುಗೆಮನೆ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆ: ನಮ್ಮ ಮಾವಿನ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಾಗುವಿಕೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (Mango Purity & Ripening Lab) ದಲ್ಲಿ 60-ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಲೆಗಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ.
- ಸಿಪ್ಪೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಲೆಗಳು vs ಒಳಗಿನ ಕೊಳೆತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ: ಯಾವ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು (ಆಂಥ್ರಾಕ್ನೋಸ್ - Anthracnose) ನಿರುಪದ್ರವಿಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ತೊಟ್ಟಿನ ಕೊಳೆತದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕೈಪಿಡಿ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ಬೆಳೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.
ಯಾವುದೇ ಮಾವಿನ ತಳಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ
Snap or upload any mango from your local mandi, supermarket crate, or orchard tree. BioLens accurately classifies the cultivar, estimates Brix sweetness, and detects surface fungal rot or artificial carbide ripening anomalies.
ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಹಣ್ಣಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ
Use BioLens Food Guard to check your mangoes for Calcium Carbide chemical burn markers, artificial dyes, specific-gravity float test results, and surface residue hazards in 60 seconds.
