સૂકા અંજીરની શુદ્ધતા અને ગુણવત્તા ગાઇડ: અફ્લાટોક્સિન ફૂગ, સલ્ફર બ્લીચિંગ અને નકલી ચાસણીની તપાસ

ગુજરાતમાં ઊંઝા અને અમદાવાદના બજારો મારફતે ઈરાની અને અફઘાની અંજીરની મોટાપાયે આયાત થાય છે. સુકા મેવાની બરફી અને હલવામાં વપરાતા અંજીરમાં નફાખોરી માટે ભારે ભેળસેળ થાય છે. શુદ્ધતા ચકાસવાની 4 વૈજ્ઞાનિક રીતો:

1. ઓસ્ટિઓલ આંતરિક ચીરો પરીક્ષણ (ફૂગ અને જીવાત તપાસ):
અંજીરને ક્યારેય આખું ન ખાવું. નીચેના છિદ્રમાંથી બે ભાગ કરી અજવાળામાં તપાસો. ✅ કુદરતી અંજીર: અંદરનો ગર ચોખ્ખો, ચીકણો, સોનેરી-કથ્થઈ અને બીજ ચમકદાર હોય છે. ❌ બગડેલું અંજીર: અંદર કાળો કે લીલો પાવડર, જાળાં કે ઈયળો દેખાય છે. આવું અંજીર ગરમ કરવાથી પણ ઝેરમુક્ત થતું નથી; તરત ફેંકી દેવું.

2. ગરમ પાણીની વરાળથી સલ્ફર ગંધ પરીક્ષણ:
કુદરતી સૂકવેલું અંજીર ઘેરા કથ્થઈ કે કાળાશ પડતા રંગનું હોય છે. જો અંજીર લીંબુ જેવું પીળુંચટક દેખાય તો 2 અંજીરને ગરમ પાણીમાં 2 મિનિટ રાખો. વરાળ સૂંઘો. જો દિવાસળીની તીખી કેમિકલ ગંધ આવે તો સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ બ્લીચિંગ કરેલું છે.

3. પાણીમાં પલાળીને ચાસણી પરીક્ષણ:
વેપારીઓ વજન વધારવા અંજીરને ખાંડની ચાસણીમાં ઉકાળી સૂકવે છે. 2 અંજીરને પાણીના ગ્લાસમાં 15 મિનિટ રાખો. ✅ કુદરતી અંજીર: પાણી આછું કથ્થઈ થાય અને હળવી મીઠાશ આપે. ❌ ચાસણીવાળું અંજીર: પાણી તરત અતિશય ગળ્યું અને ચીકણું થઈ ઉપર રસાયણનું પડ બનાવે છે.

4. સફેદ પાવડર ઘર્ષણ અને સ્વાદ (ટેલ્ક vs શુગર બ્લૂમ):
સૂકા અંજીર પર સફેદ છારી હોય છે. આંગળીથી ઘસી જીભ પર મૂકો. ✅ શુગર બ્લૂમ: કુદરતી ગ્લુકોઝ છે જે જીભ પર તરત ઓગળી મીઠું લાગે છે. ❌ ટેલ્ક કે ચૂનો: સ્વાદહીન, કચકચતો અને પાણીમાં ઓગળતો નથી.